Historia

Historia Bursy im. Tadeusza   Kościuszki w Nowym Sączu nierozerwalnie łączy się założonym w 1870r. Towarzystwem Bursy im. T. Kościuszki. Należy wspomnieć, że istniejące od 1818 r. I Gimnazjum i Liceum im. Jana Długosza zdołało sobie już w owym czasie wyrobić wysoką renomę i uznanie wśród społeczeństwa.

Zgromadzona wokół tego gimnazjum młodzież pochodziła przeważnie z rodzin o trudnych warunkach bytowych. Z tego też względu niejednokrotnie potrzebowała wsparcia i to nie tytko materialnego. Naprzeciw oczekiwaniom tej młodzieży wyszedł lekarz Onufry Trembecki zakładając Towarzystwo, którego pierwotna nazwa brzmiała „Towarzystwo ku wspieraniu ubogich uczniów gimnazjalnych i realnych i seminarium nauczycielskiego w Nowym Sączy.”

Początkowa rola Towarzystwa ograniczała się do niesienia pomocy najuboższym, najczęściej w formie pieniężnej. Środki na ten cel czerpano ze składek członków Towarzystwa oraz z ofiarności mieszkańców miasta.

W 1877r. zmieniono nazwę Towarzystwa na „Towarzystwo Bursy dla ubogiej młodzieży szkól nowosądeckich.” Celem organizacji tej wg statutu było: „ułatwienie ubogiej młodzieży kształcenia w szkołach średnich w Nowym Sączu” przez utrzymywanie dla niej zakładu wychowawczego pod nazwą: ”Bursa im. T. Kościuszki.” Towarzystwo Bursy prowadzące ożywioną działalność przez pierwsze 20 lat istnienia nie posiadało własnego budynku, w którym mogliby być umieszczani wychowankowie.
O realizacji tego przedsięwzięcia myślano od początku, ale dopiero w 1894r. przystąpiono do budowy własnego obiektu. Wznoszenie budynku Bursy rozpoczęto uroczystością wmurowana kamienia węgielnego. Aktu tego dokonał ks. Alojzy Góralik podczas uroczystości kościuszkowskich w dniu 4. IV. 1894r. w obecności przedstawicieli władz Towarzystwa, duchowieństwa oraz młodzieży. Dla upamiętnienia tego dnia oraz uwiecznienia pamięci wielkiego Polaka uroczyście nadano bursie nazwę : „Bursa imienia Tadeusza Kościuszki w Nowym Sączu.” Początki działania placówki były skromne, dodatkową trudnością był fakt, że Polska nadal pozostawała pod zaborami, lecz przy pomocy społeczeństwa i Towarzystwa-Bursa mogła rozpocząć normalną pracę. Po zakończeniu budowy, aby zdobyć środki na spłacenie zaciągniętych kredytów pomieszczenia oddano prywatnym lokatorom na mieszkania. Wkrótce  też w nowym budynku Bursy rozpoczęły działalność Siostry Służebniczki. Dzięki ich pracy można, było przyjąć pierwszych wychowanków. Siostry prowadziły niewielkie gospodarstwo pozwalające zaspokoić przynajmniej częściowo potrzeby żywnościowe.

I wojna światowa przerwała działalność placówki, a jej budynek zaadoptowano dla wojska, później zamieniono na szpital. Wraz z odzyskaniem niepodległości  Bursa rozpoczęła nowy etap swej działalności. Trudności, z jakimi borykał się cały kraj, nie ominęły tej placówki. Zdarzało się, że wychowankowie sami dostarczali żywność. Bursa przetrwała jednak i prowadziła swoją działalność do 1939r. Po wybuchu II wojny światowej placówka znowu pełniła rolę szpitala. Po wojnie działalność Towarzystwa Bursy została zawieszona, a sam budynek przeszedł pod opiekę państwa. Zamieszkiwała w niej młodzież męska uczęszczająca do I Gimnazjum i Liceum oraz do Technikum Kolejowego.

Od 1980r. przez 8 lat trwał remont, podczas którego powiększono budynek. Od  15 XI 1988r. Internat im. Tadeusza Kościuszki wznowił swoją działalność zmieniając profil na żeński. Obecnie funkcjonuje jako Internat Zespołu Szkół Ogólnokształcących nr 1 im. T. Kościuszki w Nowym Sączu i jest placówką koedukacyjną. Informacje na temat zaczerpnięto ze „Sprawozdania Wydziału Towarzystwa Bursy im. Tadeusza Kościuszki w Nowym Sączu” wydanego nakładem Towarzystwa Bursy w 1928r.

Skip to content